Author Archive

Kapitalizm rzymski

Rozszerzenie się imperium rzymskiego na całą Italię a potem i na prowincje nie mogło nastąpić bez gruntownych przeobrażeń psychicznych i gospodarczych w Rzymie. Rzymianie zyskiwali dla swojej ojczyzny nie tylko nowe terytoria, lecz również bardzo wielkie bogactwa, na nich skupione. Rozszerza się skala ich potrzeb. Wpływ świata greckiego pod tym względem wywołał przełom. Złagodził dawną
Category: Rzymskie stosunki gospodarcze

Podstawy polityczne rzymskiego ustroju gospodarczego

Jest rzeczą najbardziej znamienną dla dziejów, że rozwój gospodarczy nie był punktem wyjścia i podstawą jego potęgi politycznej i jego ekspansji, lecz przeciwnie, ekspansja polityczna torowała drogę bogactwu Rzymu. Jego siłę stanowił charakter ludności, wojowniczy a zarazem karny, surowość obyczajów i wytrwałość w osiąganiu zamierzonych celów. Warstwa rolnicza dostarczała najlepszych żołnierzy, którzy podbili Italię, a
Category: Rzymskie stosunki gospodarcze

Pierwotne stosunki gospodarcze w Rzymie

Początki późniejszego wielkiego imperium były skromne a jego wzrost nie był raptowny. W drugiej połowie V w. przed Chrystusem Rzym był republiką arystokratyczną, z ludnością nie przewyższającą cyfry 150,000 mieszkańców. Gros tej ludności i istotną siłę państwa stanowili posiadacze ziemi, uprawiający zboże, trochę wina i oliwek, mających poza tym bardzo skromne potrzeby. Znaczną ich część
Category: Rzymskie stosunki gospodarcze

Stosunki gospodarcze Wschodu i Grecji cz. 20

Handel i przemysł jest w znacznej mierze w rękach przybyszów i wyzwoleńców, z których w znacznej części rekrutują się bankierzy; upowszechnia się zatrudnianie niewolników, chociaż nigdy nie zanika zupełnie najemna praca wolna. W ogóle zdaje się, że co do ilości niewolników panowały przez długi czas przesadne wyobrażenia. Edward Meyer oblicza, że w chwili wybuchu wojny
Category: Starożytność klasyczna

Stosunki gospodarcze Wschodu i Grecji cz. 19

Najważniejszym przejawem upowszechnienia się przemysłu i handlu było to, że dochód z rolnictwa nie mógł wystarczyć, czy też chęć zysku była tak silna i powszechna, że nawet właściciele ziemscy zaczęli się trudnić operacjami finansowymi. W wielu krajach, jak np. w Attyce, występuje bardzo ostre przesilenie społeczne. Chłop popada w długi, z których usiłują go wydobyć
Category: Starożytność klasyczna

Stosunki gospodarcze Wschodu i Grecji cz. 18

Nawet ściśle biorąc, nie ma na ogół fabryk, skupiających znaczniejsze ilości robotników. Wiadomo, że większe ilości robotników, a raczej niewolników, pracowały w górnictwie, którego technika zresztą stała niezbyt wysoko. Na dowód istnienia przemysłu fabrycznego przytacza się zwykle zakład, wyrabiający puklerze, który zatrudniał 120 robotników. Ten odosobniony przykład, zresztą mocno kwestionowany z uwagi na niepewność źródła,
Category: Starożytność klasyczna

Stosunki gospodarcze Wschodu i Grecji cz. 17

Pierwsze miejsce między nimi zajmują produkty przemysłu ceramicznego, i to nie tylko zbytkowne wazy, nęcące swoją wartością artystyczną, lecz także i zwyczajne naczynia, jak to stwierdzić można na podstawie wykopalisk w Naukratis. Dalej przedmiotem eksportu są różne artykuły metalowe, broń, wyroby przemysłu tekstylnego, meble, wyroby skórzane, różne artykuły zbytku, z płodów rolnych oliwa i wino.
Category: Starożytność klasyczna

Stosunki gospodarcze Wschodu i Grecji cz. 16

Grecja staje się – dotyczy to co prawda tylko większości greckich państw miejskich – do pewnych granic krajem przemysłowo – handlowym: wywozi coraz więcej gotowych wyrobów przemysłowych, ciągnie zyski z pośrednictwa handlowego, a przywozi surowce i środki żywności. Dawniej Grecja dostarczała Wschodowi niewolników, później sprowadza ich w wielkich masach, by ich, poza potrzebami domowymi, zatrudnić
Category: Starożytność klasyczna

Stosunki gospodarcze Wschodu i Grecji cz. 15

Wypierają najpierw Fenicjan z Morza Egejskiego, potem sięgają dalej. Nie można jednak przesadzać znaczenia tego handlu, o ile chodzi o całość życia gospodarczego Grecji, zwłaszcza w czasach dawniejszych a nawet i później, w V i IV. Nawet w Attyce, jak to utrzymuje jeden z najlepszych znawców historii gospodarczej Grecji, Francotte, przeważało rolnictwo, mimo przodującego jej
Category: Starożytność klasyczna

Stosunki gospodarcze Wschodu i Grecji cz. 14

Ruch kolonizacyjny był bardzo rozległy. Objął on z jednej strony wybrzeża Morza Śródziemnego, gdzie na Zachodzie na pierwszy plan wybiła się Massilia, późniejsza Magsylja, z drugiej zaś szczególnie doniosłe dla życia gospodarczego Grecji wybrzeże Morza Czarnego. W ruchu kolonizacyjnym biorą samodzielny udział dawniejsze kolonie: Massilia była matką wielu miast, Milet miał założyć 90 miast na
Category: Starożytność klasyczna